Metoda użyta do badań: LC-MS/MS
Laboratorium wykonujÄ…ce: Eurofins Polska Sp. z o.o.;Â Eurofins Food Testing Slovakia
Badania objęte zakresem akredytacji Nr AB 1334 dostępnym na stronie: https://www.eurofins.pl/o-nas/akredytacje-i-zatwierdzenia/
Badania objÄ™te zakresem akredytacji Nr S-406 dostÄ™pnym na stronie: https://ais.snas.sk/AIS_Documents/3552/AccreditationScopeEN/20210909084421/3552-S-400_20210908_P_EN_Eurofins%20food%20testing.pdfÂ
LOQ dla: Zboża i przetwory zbożowe; Pasze i surowce paszowe; Premiksy; Kukurydza- 1,0 µg/kg
LOQ dla pozostałej żywności: 0,25 µg/kg
Czas realizacji: 8 dni roboczych
Optymalna ilość próbki do badań: 200g
Badanie żywności – Ochratoksyna A (OTA) jako zagrożenie dla zdrowia i jakości produktów spożywczych
Ochratoksyna A (OTA) to toksyczny metabolit grzybów pleśniowych z rodzaju Aspergillus i Penicillium. Występuje w szerokiej gamie produktów spożywczych i paszowych, a jej obecność stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt. OTA jest znana ze swoich właściwości nefrotoksycznych, immunotoksycznych i potencjalnie rakotwórczych, co sprawia, że jej monitoring w żywności ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa konsumentów.
Źródła zanieczyszczenia żywności Ochratoksyną A
Pleśnie wytwarzające Ochratoksynę A rozwijają się głównie w ciepłych i wilgotnych warunkach, co prowadzi do skażenia szerokiego zakresu produktów, takich jak:
- Zboża i produkty zbożowe – pszenica, jęczmień, kukurydza, ryż, mąka, pieczywo,
- Kawa i kakao – OTA może powstawać w trakcie przechowywania surowców,
- Suszone owoce – rodzynki, figi, daktyle, morele,
- Przyprawy i zioła – papryka, pieprz, gałka muszkatołowa,
- Wino i piwo – skażenie surowców wykorzystywanych w produkcji napojów alkoholowych,
- Pasze dla zwierząt – OTA w paszach może prowadzić do jej akumulacji w produktach pochodzenia zwierzęcego (mięso, mleko, jaja).
Wpływ Ochratoksyny A na zdrowie
Ochratoksyna A wykazuje działanie toksyczne już przy niskich stężeniach. Największe zagrożenia zdrowotne to:
- Nefrotoksyczność – OTA powoduje uszkodzenie nerek i może przyczyniać się do przewlekłej niewydolności nerek,
- Kancerogenność – klasyfikowana przez IARC (Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem) jako substancja potencjalnie rakotwórcza dla ludzi (Grupa 2B),
- Immunotoksyczność – osłabienie układu odpornościowego i większa podatność na infekcje,
- Hepatotoksyczność – możliwe uszkodzenia wątroby przy długotrwałym narażeniu,
- Neurotoksyczność – wpływ na funkcje neurologiczne i możliwe zaburzenia rozwojowe.
Ze względu na te zagrożenia, monitorowanie zawartości Ochratoksyny A w żywności jest niezbędnym elementem zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego.
Normy i regulacje dotyczące Ochratoksyny A w żywności
Dopuszczalne poziomy Ochratoksyny A są regulowane przez przepisy Unii Europejskiej, w tym Rozporządzenie (WE) nr 1881/2006, które określa maksymalne limity OTA w różnych produktach spożywczych:
✔ Zboża i przetwory zbożowe – do 5 µg/kg,
✔ Kawa palona – do 5 µg/kg, kawa rozpuszczalna – do 10 µg/kg,
✔ Kakao i produkty kakaowe – do 2 µg/kg,
✔ Suszone winogrona – do 10 µg/kg,
✔ Wino i sok winogronowy – do 2 µg/kg,
✔ Pasze dla zwierząt – do 250 µg/kg w zależności od surowca.
Spełnienie tych norm jest kluczowe dla uniknięcia wycofywania produktów z rynku oraz zagwarantowania bezpieczeństwa konsumentów.
Jak zapobiegać skażeniu żywności Ochratoksyną A?
Minimalizacja ryzyka obecności OTA w produktach spożywczych wymaga wdrożenia skutecznych procedur na różnych etapach łańcucha produkcji:
✅ Kontrola surowców – wybór dostawców gwarantujących niskie ryzyko skażenia,
✅ Optymalne warunki przechowywania – niska wilgotność (<65%) i odpowiednia temperatura ograniczają rozwój pleśni,
✅ Eliminacja porażonych partii – badania laboratoryjne surowców przed przetwarzaniem,
✅ Obróbka technologiczna – procesy takie jak prażenie kawy mogą zmniejszać zawartość OTA, choć nie eliminują jej całkowicie,
✅ Monitorowanie poziomu mykotoksyn – regularne badania produktów końcowych.
Podsumowanie
Ochratoksyna A w żywności stanowi jedno z kluczowych zagrożeń związanych z mykotoksynami. Jej kontrola jest niezbędna w celu zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów oraz spełnienia rygorystycznych norm prawnych. Monitorowanie zawartości OTA w surowcach i produktach gotowych pozwala minimalizować ryzyko i gwarantować wysoką jakość żywności.
➡ Dbaj o bezpieczeństwo produktów i eliminuj ryzyko obecności Ochratoksyny A w żywności!
Certyfikowane laboratoria
