Metoda użyta do badań: LC-MS/MS
Laboratorium wykonujÄ…ce: Eurofins Polska Sp. z o.o.;Â Eurofins Dr. Specht International;Â Eurofins SOFIA GmbH
Akredytacja: Tak- zakres akredytacji Nr AB 1334;Â DAkkS D-PL-20881-01-00;Â
Optymalna ilość próby do badań: 40g
Czas realizacji: 9 dni roboczych
Czym sÄ… glifosat, glufosynat i AMPA?
Glifosat i glufosynat to herbicydy szeroko stosowane w rolnictwie do zwalczania chwastów. Ze względu na ich powszechne użycie, pozostałości tych substancji mogą przedostawać się do żywności i stanowić potencjalne zagrożenie dla zdrowia.
- Glifosat – najczęściej stosowany składnik aktywny w herbicydach nieselektywnych, m.in. w popularnym preparacie Roundup.
- Glufosynat amonowy – alternatywa dla glifosatu, używana głównie w uprawach GMO.
- AMPA (kwas aminometylofosfonowy) – główny metabolit glifosatu, który może utrzymywać się w glebie i żywności.
Niektóre badania sugerują, że nadmierna ekspozycja na te substancje może prowadzić do problemów zdrowotnych, dlatego ich poziom w żywności podlega ścisłej kontroli.
Jak glifosat i glufosynat trafiają do żywności?
Pozostałości herbicydów mogą pojawić się w produktach spożywczych na skutek:
- Bezpośredniego oprysku pól uprawnych – glifosat jest często stosowany przed zbiorami zbóż i roślin oleistych,
- Zanieczyszczenia gleby i wody – substancje te mogą przemieszczać się i kumulować w środowisku,
- Kontaktu z paszą – pozostałości mogą przedostawać się do mleka, mięsa i jaj zwierząt karmionych skażoną paszą.
Najbardziej narażone na obecność glifosatu i jego metabolitów są:
- Produkty zbożowe (chleb, mąka, kasze, płatki śniadaniowe),
- Rośliny strączkowe (soja, ciecierzyca, soczewica),
- Owoce i warzywa (szczególnie te uprawiane na dużą skalę),
- Produkty pochodzenia zwierzęcego (mleko, mięso),
- Napoje (piwo, wino).
Jak wykryć glifosat w żywności?
Ze względu na niską lotność i specyficzną budowę chemiczną, wykrycie glifosatu i jego metabolitów wymaga zaawansowanych metod analitycznych. W laboratoriach Eurofins Polska stosujemy:
- LC-MS/MS (spektrometria mas sprzężona z chromatografią cieczową) – metoda o wysokiej czułości pozwalająca na oznaczanie bardzo niskich stężeń glifosatu, glufosynatu i AMPA w różnych produktach spożywczych.
Dzięki zastosowaniu technologii LC-MS/MS, możliwe jest precyzyjne określenie zawartości herbicydów nawet na poziomie poniżej 0,01 mg/kg, co spełnia rygorystyczne wymagania prawne i normy bezpieczeństwa żywności.
Badania wykonywane sÄ… przez:
- Eurofins Polska Sp. z o.o.
- Eurofins Dr. Specht International
- Eurofins SOFIA GmbH
Laboratoria posiadają akredytację: Nr AB 1334; DAkkS D-PL-20881-01-00, co gwarantuje najwyższą jakość analiz.
Normy i dopuszczalne limity glifosatu w żywności
Unia Europejska oraz inne organizacje regulacyjne określają maksymalne dopuszczalne poziomy (MRL) glifosatu i glufosynatu w różnych produktach spożywczych. Przykładowe wartości według Rozporządzenia (WE) nr 396/2005:
| Produkt | Maksymalne dopuszczalne poziomy (MRL) [mg/kg] |
| Zboża (pszenica, jęczmień, ryż) | 0,1 – 10,0 |
| Rośliny strączkowe (soja, groch, fasola) | 2,0 – 20,0 |
| Owoce i warzywa | 0,05 – 0,5 |
| Produkty mleczne | 0,05 |
| Mięso i jaja | 0,05 |
Poziomy te mogą się zmieniać w zależności od regionu i rodzaju produktu, dlatego regularne badania pozostałości herbicydów są niezbędne dla producentów żywności i importerów.
Czy glifosat jest szkodliwy?
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) prowadzą liczne badania nad potencjalnym wpływem glifosatu na zdrowie człowieka. Dyskusje dotyczą głównie:
- Ryzyka rakotwórczego – Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) sklasyfikowała glifosat jako "prawdopodobnie rakotwórczy" (grupa 2A),
- Wpływu na mikrobiom jelitowy – możliwe zaburzenia flory bakteryjnej,
- Kumulacji w organizmie – śladowe ilości mogą być wykrywane w moczu i krwi osób narażonych na długotrwałą ekspozycję.
Niektóre kraje, jak Austria i Luksemburg, wprowadziły częściowe lub całkowite ograniczenia stosowania glifosatu, natomiast w UE jego stosowanie jest nadal dopuszczone, ale pod ścisłą kontrolą.
Jak ograniczyć pozostałości glifosatu w żywności?
Aby zminimalizować poziom herbicydów w produktach spożywczych, warto:
- Kupować produkty ekologiczne – uprawy ekologiczne nie mogą być traktowane glifosatem,
- Dokładnie myć i obierać warzywa oraz owoce – choć nie usuwa to całkowicie pestycydów, może znacząco zmniejszyć ich ilość,
- Monitorować jakość surowców – producenci żywności powinni regularnie badać swoje produkty, aby spełniały normy bezpieczeństwa,
- Sprawdzać certyfikaty jakości – żywność testowana pod kątem pozostałości pestycydów powinna pochodzić z wiarygodnych źródeł.
Podsumowanie
Badanie glifosatu, glufosynatu i AMPA w żywności jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa produktów spożywczych i zgodności z normami prawnymi. Nowoczesne metody analityczne LC-MS/MS pozwalają na wykrycie nawet minimalnych ilości tych herbicydów, co umożliwia skuteczną kontrolę jakości i ochronę zdrowia konsumentów.
Regularne monitorowanie poziomu pozostałości herbicydów to nie tylko wymóg prawny, ale również odpowiedzialność producentów i importerów wobec konsumentów.